Geldzaken op orde

Loonsverhoging? Eerst kijken, dan pas uitgeven

Leestijd 5 minuten · bijgewerkt oktober 2026

Je baas vertelt dat je er €200 bij krijgt. Een goed gesprek, een fijn gevoel. En bijna meteen begint het rekenen in je hoofd: dat abonnement kan er wel bij, dat weekendje weg ook. Een paar maanden later is de verhoging opgegaan zonder dat je kunt aanwijzen waaraan.

Dat heet lifestyle creep: je uitgaven groeien stilletjes mee met je inkomen. Het gaat zelden via één grote aankoop. Het gaat via tientallen kleine keuzes die elk redelijk voelen. In dit stuk lees je hoe je dat voorkomt, zonder dat je jezelf alles hoeft te ontzeggen.

Stap 1: bruto is niet netto

Een loonsverhoging wordt bijna altijd in bruto genoemd. Wat er op je rekening komt, is lager. Over het extra loon betaal je loonheffing, en hoeveel dat is hangt af van je inkomen (zie Rijksoverheid over inkomstenbelasting). Hoe hoger je inkomen, hoe groter het deel van elke extra euro dat naar belasting gaat. Daarnaast kunnen toeslagen zoals zorgtoeslag of huurtoeslag dalen als je inkomen stijgt. Dan houd je van je verhoging nog minder over.

Wacht daarom je eerste nieuwe loonstrook af. Heb je toeslagen? Geef je nieuwe inkomen dan door aan Dienst Toeslagen, zodat je achteraf niet hoeft terug te betalen.

Pas als je weet wat er echt netto bij komt, heb je een getal waar je iets mee kunt. Van €200 bruto kan zomaar ruim €100 netto overblijven.

Stap 2: de eerlijke vraag

Voordat je de verhoging verdeelt, stel je jezelf één vraag: ben ik tevreden met hoe ik nu leef?

Ja? Dan hoeft er niets te veranderen. Zet het hele netto verschil vanaf de eerste maand automatisch door naar je investeringspotje. Je merkt er niets van, want je leefde al prima zonder dat geld. Je uitgaven blijven gelijk en je vermogen groeit sneller.

Nee? Misschien spaar je zo fanatiek dat je vrienden afzegt voor etentjes. Dan sta je vandaag stil voor een toekomst die nog moet komen. Ook dat is geen goede balans. Kies dan bewust één ding dat je leven beter maakt, bijvoorbeeld je horecapotje €50 per maand verhogen. De rest gaat alsnog naar je investeringspotje.

Het verschil met lifestyle creep zit niet in óf je meer uitgeeft. Het zit erin dat je het bewust en vooraf kiest, met een vast bedrag en een vaste bestemming.

Stap 3: potjes doen het werk

Goede voornemens houden het een maand vol. Een automatische overboeking houdt het jaren vol. Daarom werken potjes:

1. Op de dag dat je salaris binnenkomt gaan er vaste bedragen naar aparte rekeningen of spaardoelen: vaste lasten, boodschappen, horeca, kleding, investeren.
2. Je betaalrekening houdt alleen over wat je deze maand vrij mag uitgeven.
3. Krijg je verhoging, dan pas je één regel aan: het bedrag naar je investeringspotje gaat omhoog. Eventueel gaat ook één ander potje bewust omhoog.

Zo hoeft de extra ruimte nooit 'zichtbaar' te worden op je betaalrekening, en daar begint de meeste sluipende groei.

Rekenvoorbeeld

Je leeft iets ruimer waar het voor jou telt, en je toekomst krijgt het grootste deel.

En een bonus of dertiende maand?

Bij een eenmalig bedrag geldt hetzelfde idee: kijk eerst wat er netto echt binnenkomt. Een simpele verdeling die veel mensen helpt: een vast deel voor iets leuks, de rest naar je buffer (als die nog niet op orde is) of je investeringspotje. Met de BufferBerekenaar van het Nibud zie je hoeveel buffer bij jouw situatie past. Meer over buffers lees je in Noodfonds: hoeveel heb je nodig?

Valkuilen om op te letten

• "Het is maar een tientje." Drie keer een tientje per maand is €360 per jaar.
• Abonnementen. Ze voelen klein, maar ze lopen door. Zet een jaarlijks moment in je agenda om ze na te lopen, bijvoorbeeld met de gratis Vaste-lastentracker (gratis tool).
• Je vergelijken. Collega's met hetzelfde salaris kunnen totaal andere vaste lasten hebben. Hun uitgaven zeggen niets over wat bij jou past.
• Nooit iets leuks. Wie alles wegzet, houdt het vaak niet vol. Een bewust verhoogd horecapotje is geen falen. Het is onderhoud.

Kort samengevat

• Kijk eerst wat je netto overhoudt, inclusief het effect op toeslagen.
• Tevreden met je leven nu? Dan gaat de hele verhoging naar je investeringspotje.
• Niet tevreden? Verhoog bewust één potje, bijvoorbeeld horeca met €50, en zet de rest vast.
• Regel het op de dag dat je salaris binnenkomt, automatisch, zodat de ruimte nooit op je betaalrekening landt.

Reken je eigen potjes uit met de gratis Potjes-calculator.