Artikel

Budget maken in 5 stappen (zonder app)

Leestijd 6 minuten · bijgewerkt oktober 2026

Een budget is geen strafregime, maar een plan: je beslist vóórdat de maand begint waar je geld heen gaat, in plaats van achteraf te zien waar het gebleven is. Je hebt er geen app of bankkoppeling voor nodig. Een schrift of spreadsheet is genoeg.

Stap 1 – Zet je netto inkomen op een rij

Tel alles wat er gemiddeld per maand binnenkomt: netto salaris, toeslagen, kinderbijslag (omgerekend per maand) en eventuele vaste bijverdiensten. Wisselt je inkomen? Neem dan het laagste bedrag van de afgelopen zes maanden. Vakantiegeld en bonussen tel je níet mee in het maandbudget. Die zet je apart voor grote uitgaven.

Stap 2 – Breng je vaste lasten in kaart

Vaste lasten zijn bedragen die (bijna) elke periode hetzelfde zijn: huur of hypotheek, energie, zorgverzekering, telefoon, internet, verzekeringen, gemeentelijke belastingen en abonnementen. Pak je bankafschriften van de laatste drie maanden erbij en reken kwartaal- en jaarbedragen om naar per maand (jaarbedrag ÷ 12). Veel mensen schrikken van het totaal, vooral van de kleine abonnementen die ongemerkt meelopen.

Stap 3 – Schat je variabele uitgaven

Boodschappen, vervoer, kleding, uit eten, cadeaus. Kijk weer naar je afschriften en neem een realistisch gemiddelde, geen wensbedrag. Maak liever een paar ruime potjes (bijvoorbeeld "boodschappen", "vervoer", "vrij besteedbaar") dan twintig kleine. Te veel categorieën is de snelste manier om ermee te stoppen.

Stap 4 – Betaal jezelf eerst

Bepaal een vast bedrag voor sparen of aflossen en zet dat direct na je salaris automatisch over. Begin klein: €25 per maand die je echt volhoudt is beter dan €200 die je terugboekt. Je eerste doel is meestal een noodfonds. Heb je schulden met hoge rente, lees dan ook sneeuwbal vs. lawine.

Controle: inkomen − vaste lasten − variabele uitgaven − sparen/aflossen = €0. Hou je geld over, geef het een bestemming. Kom je tekort, dan moet er iets omlaag, en de vaste lasten zijn vaak de makkelijkste plek om te beginnen (overstappen, opzeggen, heronderhandelen).

Stap 5 – Elke maand vijf minuten bijsturen

Vergelijk aan het eind van de maand je plan met de werkelijkheid. Waar ging je over je budget? Was dat eenmalig, of was het potje gewoon te krap? Pas het aan. Na twee à drie maanden klopt je budget veel beter, en dan kost het bijhouden bijna geen tijd meer.

Veelgemaakte fouten

Hulpmiddelen

Je kunt dit prima in een eigen spreadsheet doen. Wil je straks je maandbudget, transacties en jaaroverzicht online bijhouden, komt er binnenkort ons online budgetplatform (binnenkort). Heb je ook schulden? De Schuldenaflosplanner (gratis tool) is gratis. Ook handig: het Nibud publiceert gratis richtbedragen voor allerlei uitgaven.

Gratis tool

Jaarkosten omrekenen naar per maand? Gebruik de gratis Potjes-calculator.

Open de tool

Klaar voor de volgende stap? Vermogen opbouwen

Heb je een noodbuffer, geen dure schulden meer en een budget dat elke maand sluit? Dan kun je je gaan verdiepen in vermogen opbouwen voor de lange termijn. Begin hier: vermogen opbouwen →

Gratis tool

De Schuldenvrij-checklist

7 concrete stappen naar overzicht en schuldenvrij. Vink ze af op de site, houd je buffer bij en download je eigen Excel met je voortgang. Geen account, geen e-mailadres nodig.

Open de checklist
Voorbeeld van de Schuldenvrij-checklist
Geen financieel advies. Deze site geeft algemene uitleg en rekenvoorbeelden. Je situatie kan anders zijn; twijfel je of heb je betalingsachterstanden, zoek dan gratis hulp via geldfit.nl of je gemeente.